Isıtma ve Ölçüm Teknolojileri Sözlüğü

Kalorimetre teklifi mi inceliyorsunuz, ısı paylaşım raporu mu okuyorsunuz — karşınıza çıkan teknik terimlerin tamamını bu sayfada sade Türkçeyle açıkladık. Sözlük, bu cihazları üreten Aquamet ekibince hazırlanmıştır ve yeni terimlerle güncellenir. Derinlemesine bilgi için her tanımın yanındaki rehber bağlantılarını kullanın ya da Bilgi Merkezi'nden başlayın.

0-9 A B D E F G H I-İ K M O-Ö P S-Ş T U-Ü W Y

0-9

15 Derece Kuralı: Merkezi ısıtmalı binalarda daire iç sıcaklığının 15 derecenin altına düşürülmemesi esası. Termostatik vanalar tamamen kapatılmaz, asgari konumda bırakılır. 15 Derece Kuralı Rehberi →
%70 - %30 Kuralı: Merkezi ısıtma giderinin yüzde 70 kadarının ölçülen tüketime, yüzde 30 kadarının kullanım alanı (m²) oranına göre paylaştırılması kuralı. Isı Gider Paylaşımı Rehberi →
5627 Sayılı Kanun: Enerji Verimliliği Kanunu (2007). Merkezi sistemli binalarda ısınma giderlerinin tüketime göre paylaştırılmasının yasal dayanağıdır.

A

Aktüatör: Bir vanayı elektrik sinyaliyle açıp kapatan motorlu tahrik ünitesi. Oda termostatından gelen komutla bölge/hat kontrolü sağlar. Aktüatörlü Vanalar →
Anma Debisi (qp / Q3): Bir sayacın sürekli ve doğru ölçüm yapacak şekilde tasarlandığı debi değeri. Sayaç seçiminde hattın gerçek debisiyle eşleştirilir.
Asgari Konum: Termostatik vananın tamamen kapalı olmayan en düşük kademesi; yaklaşık 15 derecelik iç sıcaklığı temsil eder.

B

Bireysel Isıtma: Her bağımsız bölümün kendi cihazıyla (ör. kombi) ısındığı sistem. Karşıtı: merkezi ısıtma.
Boyler: Sıcak kullanım suyunu depolayarak hazırlayan tank. Kat ısı istasyonlu sistemlerde yerini anlık (eşanjörlü) üretim alır.

D

Daire Giriş İstasyonu: Kat ısı istasyonunun diğer adı; merkezi sistemde daireye bağımsız ısıtma ve sıcak su sağlayan ünite. Kat Isı İstasyonu Rehberi →
Damga: Ölçü aletinin doğruluğunun yetkili muayene sonucunda onaylandığını gösteren resmi işaret. Isı sayacında geçerlilik süresi 5, su sayacında 10 yıldır. Muayene ve Damga Rehberi →
Debi: Birim zamanda borudan geçen akışkan miktarı (ör. m³/saat). Kalorimetre hesabının iki ana girdisinden biridir.
Delta T (ΔT): Gidiş ve dönüş suyu sıcaklıkları arasındaki fark. Kalorimetre, debi ile ΔT'yi birleştirerek enerji tüketimini hesaplar.
DN (Nominal Çap): Boru ve cihaz bağlantılarının standart anma çapı (ör. DN20). Sayaç ve vana seçiminde tesisat çapıyla uyum aranır.
Dönüş Suyu: Dairede veya sistemde ısısını bırakıp kazana geri dönen su. Sıcaklığı, gidiş suyundan düşüktür.

E

EN 1434: Isı sayaçlarının tasarım, doğruluk ve test koşullarını tanımlayan Avrupa standardı. Yasal paylaşımda kullanılacak kalorimetrelerde aranır. MID ve EN 1434 Yazısı →
EN 13757: M-Bus (Meter-Bus) haberleşmesinin dayandığı standart ailesi; sayaç verilerinin iletişim kurallarını tanımlar.
Eşanjör (Plakalı): İki su devresinin birbirine karışmadan ısı alışverişi yaptığı ince plakalı transfer bloğu; kat ısı istasyonunun kalbidir.

F

Fark Basınç Vanası: Tesisattaki basınç dalgalanmalarını dengeleyerek her devrenin doğru debiyi almasını sağlayan vana; hidrolik dengelemenin ana elemanıdır. Dinamik Fark Basınç Vanası →

G

Gidiş Suyu: Kazandan veya merkezden daireye/sisteme giden sıcak su. Sıcaklığı dönüş suyundan yüksektir.

H

H Ventil: Radyatör alt bağlantısında kesme ve servis kolaylığı sağlayan H biçimli vana grubu. H Ventil →
Hidrolik Dengeleme: Tesisattaki her devrenin ihtiyacı kadar debi almasını sağlayan ayar işlemi; yapılmadığında bazı daireler ısınmaz, bazıları aşırı ısınır. Hidrolik Dengeleme Yazısı →

I-İ

IP Koruma Sınıfı: Cihaz gövdesinin toza ve suya dayanımını gösteren kod. IP68: toza tam sızdırmaz + sürekli su altına dayanıklı. Ultrasonik Kalorimetre Rehberi →
Isı Gider Paylaşımı: Merkezi sistemde toplam yakıt giderinin dairelerin ölçülen tüketimine göre bölüştürülmesi. Isı Gider Paylaşımı Rehberi →
Isı Payölçer: Radyatör yüzeyine takılan ve yüzey sıcaklığından tüketimi oransal olarak tahmin eden cihaz; kolonlu tesisatlarda kullanılır. Payölçer mi Kalorimetre mi? →
Isı Sayacı: Kalorimetrenin mevzuattaki adı; tüketilen ısı enerjisini kWh/MWh cinsinden ölçen cihaz. Kalorimetre Rehberi →

K

Kalorimetre: Debi ve sıcaklık farkı ölçümüyle bir dairenin ısı tüketimini hesaplayan sayaç (ısı sayacı). Kalorimetre Rehberi →
Kat Isı İstasyonu: Merkezi sistemli binada her daireye bağımsız ısıtma ve anlık sıcak su sağlayan kompakt ünite. Aquamet Kat Isı İstasyonu →
Kolektör / Kollektör: Isıtma suyunu devrelere dağıtan ve dönüşleri toplayan borulu gövde; yerden ısıtmanın dağıtım merkezi. Pirinç Kollektörler →
Kolonlu Tesisat: Boruların dikey kolonlar halinde her odadan geçtiği eski tip tesisat; daire girişi tek nokta olmadığından payölçer gerektirir.
Kombi: Dairede yakma yaparak ısıtma ve sıcak su üreten bireysel cihaz.
kWh / MWh: Isı enerjisi birimleri: kilovatsaat ve megavatsaat (1 MWh = 1000 kWh). Kalorimetre endeksinin birimidir.

M

M-Bus (Meter-Bus): Sayaç verilerini iki damarlı hat üzerinden merkezi okuyucuya taşıyan standart haberleşme protokolü. Uzaktan Okuma Rehberi →
M-Bus Okuyucu: M-Bus hattındaki tüm sayaçları sorgulayıp endeksleri toplayan merkez ünite. M-Bus Okuyucu →
Merkezi Isıtma: Isının tek merkezde (kazan dairesi) üretilip binadaki bağımsız bölümlere dağıtıldığı sistem.
MID (2014/32/AB): Ölçü Aletleri Direktifi. Faturalandırmaya esas sayaçların tip onayı ve üretim denetimini zorunlu kılan Avrupa mevzuatı. MID Belgesi Yazısı →
Multijet Sayaç: Suyun türbine çok sayıda jet kanalından dengeli çarptığı mekanik su sayacı tipi; dengeli yük, uzun ömür sağlar. AWM Multijet Su Sayacı →

O-Ö

Okuma-Paylaştırma Yazılımı: Toplanan sayaç endekslerini yönetmeliğe uygun oranlarla dairelere dağıtan ve rapor üreten yazılım. Okuma-Paylaştırma Programı →
Ön Ödemeli Su Sayacı: Akıllı karta yüklenen kredi kadar su veren, kredi bitince vanasını otomatik kapatan sayaç. APHM Ön Ödemeli Sayaç →
Öncelik Ventili: Kat ısı istasyonunda musluk açıldığında ısıtmayı bekletip sıcak kullanım suyuna öncelik veren mekanizma.

P

Periyodik Muayene: Damga süresi dolan ölçü aletinin yetkili servisçe test edilip yeniden damgalanması işlemi. Muayene Rehberi →
Pislik Tutucu: Tesisattaki çapak ve tortuyu süzerek sayaç ve vanaları koruyan filtre elemanı. Pislik Tutucular →
Primer Devre: Merkez kazan ile daire istasyonları arasında dolaşan birincil su devresi. Daire içindeki devre: sekonder.

S-Ş

Sekonder Devre: Eşanjörün daire tarafındaki ikincil su devresi (radyatör/yerden ısıtma hattı).
Sıcak Kullanım Suyu: Musluktan akan sıcak su (ısıtma suyundan ayrıdır); istasyonlu sistemlerde eşanjörle anlık üretilir.
Single Jet Sayaç: Suyun türbine tek kanaldan çarptığı kompakt ve ekonomik mekanik su sayacı tipi. Single Jet Su Sayacı →
Sirkülasyon Pompası: Suyun tesisatta sürekli dolaşımını sağlayan pompa.
Su Sayacı: Geçen su miktarını m³ cinsinden ölçen sayaç; soğuk/sıcak, mekanik/ultrasonik ve ön ödemeli tipleri vardır. Su Sayacı Rehberi →

T

Termostatik Karışım Vanası (TMV): Sıcak ve soğuk suyu karıştırarak çıkışta sabit, güvenli sıcaklık sağlayan vana; haşlanma korumasının temel elemanı. Termostatik Karışım Vanası →
Termostatik Radyatör Vanası (TRV): Oda sıcaklığını hissedip radyatör su geçişini otomatik ayarlayan vana. Termostatik Vanalar →
Transit-Time Ölçüm: Ultrasonik debi ölçüm yöntemi: akış yönünde ve tersinde gönderilen ses sinyallerinin geçiş süresi farkından debi hesaplanır.
Türbinli (Mekanik) Sayaç: Debiyi, suyun döndürdüğü türbinin devir sayısından ölçen klasik sayaç teknolojisi.

U-Ü

Ultrasonik Kalorimetre: Debiyi ses dalgalarıyla, hareketli parça olmadan ölçen ısı sayacı; aşınmaz ve düşük debide hassastır. Ultrasonik Kalorimetre Rehberi →
Ultrasonik Ölçüm: Ses dalgasının akışkan içindeki yayılım süresinden yararlanan ölçüm tekniği; kalorimetre ve tarımsal su sayaçlarında kullanılır.
Uzaktan Okuma: Sayaç endekslerinin daireye girilmeden, haberleşme hattı/radyo ile merkezden toplanması. Uzaktan Okuma Rehberi →

W

wM-Bus: M-Bus protokolünün kablosuz (radyo frekanslı) sürümü; hat çekilemeyen mevcut binalarda kullanılır.
Woltman Sayaç: Büyük çaplı hatlarda düşük basınç kaybıyla yüksek debi ölçen sayaç sınıfı; bina ana girişi ve ısı merkezlerinde kullanılır. Woltman Ultrasonik Kalorimetre →

Y

Yerden Isıtma: Isıtmanın zemine döşenen borularla, geniş yüzeyden ve düşük su sıcaklığıyla yapıldığı sistem; dağıtımı kollektör üstlenir. Kollektör Seçimi Yazısı →

Eksik terim mi var?

Açıklamasını istediğiniz bir terimi bize iletin, sözlüğe ekleyelim. Ürün ve proje soruları için üreticiye doğrudan ulaşın.

İletişim →

← Bilgi Merkezi